Teruo Higa là ai? Người đứng sau công nghệ EM của Nhật Bản

Bạn có bao giờ tự hỏi, đằng sau những sản phẩm EM Bokashi, dung dịch EM gốc hay các chế phẩm vi sinh đang được ưa chuộng tại Việt Nam là ai? Đó chính là Giáo sư Teruo Higa – một nhà khoa học người Nhật Bản, người đã dành cả cuộc đời để nghiên cứu và phát triển công nghệ EM (Effective Microorganisms – Vi sinh vật hữu hiệu). Bài viết này sẽ đưa bạn đến gần hơn với con người và hành trình tạo nên một cuộc cách mạng trong nông nghiệp hữu cơ và xử lý môi trường.

Teruo Higa là ai?

Teruo Higa (比嘉照夫) sinh năm 1941 tại Okinawa, Nhật Bản. Ông là một giáo sư, tiến sĩ nông nghiệp, hiện là Chủ tịch danh dự của Viện Nghiên cứu EM (EM Research Organization) và là người sáng lập ra công nghệ EM. Trước khi nổi tiếng với EM, ông từng là giảng viên tại Đại học Ryukyus, nơi ông bắt đầu những nghiên cứu về vi sinh vật trong đất.

Hành trình tìm ra công nghệ EM

Câu chuyện về EM bắt đầu từ những năm 1960, khi Teruo Higa còn là một nhà nghiên cứu trẻ. Ông nhận thấy rằng việc sử dụng hóa chất trong nông nghiệp đang làm suy thoái đất và gây hại cho môi trường. Ông tin rằng vi sinh vật có thể là chìa khóa để cải thiện tình hình, nhưng không phải bất kỳ vi sinh vật nào cũng có lợi.

Khám phá tình cờ

Năm 1982, trong một lần thí nghiệm, Higa phát hiện ra rằng khi kết hợp một số vi sinh vật có lợi (như vi khuẩn quang hợp, vi khuẩn lactic, nấm men, xạ khuẩn) trong một môi trường đặc biệt, chúng có thể tạo ra một hệ sinh thái cộng sinh mạnh mẽ. Hỗn hợp này không chỉ giúp cây trồng phát triển tốt hơn mà còn cải thiện chất lượng đất một cách đáng kể. Từ đó, ông đặt tên cho nó là “Effective Microorganisms” (EM) – Vi sinh vật hữu hiệu.

Công nghệ EM là gì?

EM là một chế phẩm chứa hơn 80 chủng vi sinh vật khác nhau, sống cộng sinh trong một dung dịch lỏng. Các nhóm vi sinh vật chính bao gồm:

• Vi khuẩn quang hợp (Rhodopseudomonas spp.): tổng hợp chất hữu cơ từ ánh sáng mặt trời và khí CO2.
• Vi khuẩn lactic (Lactobacillus spp.): sản xuất axit lactic, ức chế vi sinh vật gây bệnh.
• Nấm men (Saccharomyces spp.): tổng hợp các chất kháng sinh và axit amin.
• Xạ khuẩn (Streptomyces spp.): sản xuất kháng sinh tự nhiên, phân hủy chất hữu cơ.

Khi được phối trộn và ủ đúng cách, các vi sinh vật này tạo ra một “hệ thống vi sinh” hoạt động hiệp đồng, giúp cải thiện sức khỏe đất, cây trồng và môi trường.

Ứng dụng của công nghệ EM trong đời sống

Trong nông nghiệp

EM được sử dụng rộng rãi để:

• Cải tạo đất: tăng độ tơi xốp, cân bằng pH, tăng hàm lượng mùn.
• Ủ phân compost nhanh, giảm mùi hôi.
• Phòng trừ sâu bệnh: tăng sức đề kháng cho cây trồng.
• Tăng năng suất và chất lượng nông sản.

Trong xử lý môi trường

EM còn được ứng dụng để xử lý nước thải, khử mùi chuồng trại, làm sạch ao hồ, và thậm chí trong xử lý rác thải sinh hoạt. Nhờ khả năng ức chế vi khuẩn gây hại và phân hủy chất hữu cơ, EM giúp giảm ô nhiễm một cách tự nhiên và an toàn.

Trong chăn nuôi

Bổ sung EM vào thức ăn hoặc nước uống giúp vật nuôi tiêu hóa tốt hơn, giảm bệnh đường ruột, giảm mùi hôi chuồng trại, và tăng trọng nhanh.

Ưu điểm và nhược điểm của công nghệ EM

Ưu điểm

• An toàn cho con người, động vật và môi trường.
• Chi phí thấp, dễ sản xuất tại chỗ.
• Đa năng, có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực.
• Thân thiện với nông nghiệp hữu cơ và bền vững.

Nhược điểm

• Hiệu quả phụ thuộc vào điều kiện môi trường (nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng).
• Cần kiến thức và kỹ thuật để sử dụng đúng cách.
• Không thể thay thế hoàn toàn phân bón hóa học trong một số trường hợp.

Lưu ý khi sử dụng EM

Để đạt hiệu quả tốt nhất, bạn cần lưu ý:

• Bảo quản EM nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
• Không pha EM với nước máy có chứa clo; hãy để nước khử clo trước.
• Nên sử dụng EM vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát để tránh nhiệt độ cao.
• Kết hợp EM với các biện pháp canh tác hữu cơ khác để đạt hiệu quả tổng thể.

Teruo Higa và tầm ảnh hưởng toàn cầu

Công nghệ EM của Giáo sư Higa đã được ứng dụng tại hơn 130 quốc gia trên thế giới, từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan đến các nước châu Âu và châu Mỹ. Tại Việt Nam, EM được biết đến qua các sản phẩm như EM gốc, EM Bokashi, và các chế phẩm vi sinh. Nhiều hộ nông dân đã áp dụng EM để xử lý rác hữu cơ thành phân bón, giảm chi phí và bảo vệ môi trường. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về cách làm EM Bokashi tại nhà, hãy tham khảo bài viết chi tiết của chúng tôi.

Kết luận

Teruo Higa không chỉ là một nhà khoa học tài năng mà còn là một người có tầm nhìn xa về một nền nông nghiệp bền vững. Công nghệ EM của ông đã và đang góp phần thay đổi cách chúng ta đối xử với đất đai, cây trồng và môi trường. Việc áp dụng EM không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn là một giải pháp thiết thực cho cuộc sống xanh. Hãy bắt đầu hành trình của bạn với EM ngay hôm nay, và đừng quên khám phá thêm các ứng dụng khác của EM trong blog của chúng tôi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. EM có an toàn cho sức khỏe con người không?

EM được tạo thành từ các vi sinh vật có lợi, không gây bệnh, nên an toàn cho con người, động vật và môi trường. Tuy nhiên, nên tránh uống trực tiếp dung dịch EM gốc vì có thể gây khó chịu tiêu hóa.

2. Tôi có thể tự làm EM tại nhà không?

Hoàn toàn có thể. Bạn có thể tự nhân EM từ EM gốc với mật rỉ đường và nước sạch. Quá trình này khá đơn giản và tiết kiệm chi phí. Xem thêm hướng dẫn chi tiết tại bài viết về cách nhân EM gốc.

3. EM có phải là phân bón hóa học không?

Không. EM là chế phẩm vi sinh, không phải phân bón hóa học. Nó giúp cải thiện đất và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây, nhưng không cung cấp trực tiếp các chất dinh dưỡng như NPK.

4. Sử dụng EM có tốn kém không?

Chi phí sử dụng EM rất thấp, đặc biệt khi bạn tự nhân từ EM gốc. Một lít EM gốc có thể pha thành hàng trăm lít dung dịch sử dụng, rất kinh tế cho nông hộ.

5. EM có thể dùng cho cây trồng trong chậu không?

Có, EM rất thích hợp cho cây trồng trong chậu, giúp đất không bị chai cứng, cây phát triển khỏe mạnh. Bạn có thể tưới dung dịch EM pha loãng định kỳ 1-2 tuần/lần.